W związku z opublikowanym 22 lipca br. na portalu Newsweek Polska artykułem pt. „Jestem Łemkiem. Nie zgadzam się z tym, co mówią o nas Ukraińcy”, Zarząd Główny Zjednoczenia Łemków pragnie zwrócić uwagę, że przedstawiona w nim narracja ma charakter jednostronny, wybiórczy i pomija znaczną część historycznych faktów dotyczących społeczności łemkowskiej.
Historia Łemków nie daje się sprowadzić do prostych, jednoznacznych ocen ani współczesnych sporów o tożsamość. Wśród Łemków od dziesięcioleci istnieją różne poglądy na kwestie narodowe i kulturowe. Jest to fakt historyczny, który powinien być przedstawiany z należytą rzetelnością i poszanowaniem dla różnorodności naszej wspólnoty, a nie wykorzystywany do budowania uproszczonych tez.
Artykuł pomija doświadczenia setek tysięcy Łemków, którzy po II wojnie światowej znaleźli się na terenie Ukrainy, jak również liczne przykłady osób łączących swoją łemkowską tożsamość z ukraińską świadomością narodową. Przemilcza także istotne wydarzenia i postacie, które stanowią integralną część historii Łemków.
Zjednoczenie Łemków od początku swojego istnienia stoi na stanowisku poszanowania prawa każdego Łemka do samookreślenia. Nie zgadzamy się jednak z próbami przedstawiania jednej interpretacji historii jako jedynej prawdziwej oraz z pomijaniem faktów, które nie pasują do z góry przyjętej narracji.
Debata o historii i tożsamości Łemków jest potrzebna, ale powinna opierać się na wiedzy, uczciwości badawczej i wzajemnym szacunku. Tylko w ten sposób można prowadzić odpowiedzialną dyskusję o przeszłości naszej wspólnoty, bez uproszczeń i ideologicznych interpretacji.
Zapraszamy autora tekstu zamieszczonego w Newsweeku do zapoznania się z historią Łemków.
Zjednoczenie Łemków
29.07.2026
List do Newsweeka napisany przez prof. Światosława Gala
→ Do redakcji tygodnika Newsweek
Link do publikacji
→ Dzieje Łemków od średniowiecza do czasów współczesnych
