Zjednoczenie Łemków
Prezesi

Prezesi

Голови ОЛ

opracowanie: Bogdan Huk, lipiec 2025, uroczystość 35-lecia ZŁ

1990—1991
Teodor Gocz (1929—2018)
Теодор Ґоч (1929—2018)
Teodor Gocz (1929—2018)

Urodzony w Zyndranowej; syn pochodzących z tej wsi Mykoły i Anny Macek; wyznanie prawosławne. W latach 1942–1944 uczęszczał do 7-klasowej szkoły ukraińskiej w Dukli.
W 1947 r. w czasie akcji „Wisła” bezpodstawnie skazany na 8 lat pozbawienia wolności; z więzienia wyszedł w 1951 r. W 1954 r. wrócił do wsi rodzinnej.
W 1956 r. zaczął działalność w Ukraińskim Towarzystwie Społeczno-Kulturalnym trwającą nieprzerwanie przez wiele lat. Dwa lata później bez wskazania realnych przewinień skazany na 2,5 roku więzienia.
W 1968 r. utworzył w Zyndranowej Izbę Pamięci Kultury Łemkowskiej (dzisiejsze Muzeum Kultury Łemkowskiej). Stał na czele powstałego w 1995 r. Towarzystwa na Rzecz Rozwoju Muzeum Kultury Łemkowskiej w Zyndranowej.
W 1990 r. współzałożyciel i pierwszy przewodniczący Zjednoczenia Łemków.
Animator wielu działań na rzecz Łemków, m.in. święta kultury „Od Rusal do Jana” (1992), solista zespołu „Łemkowyna”, jeden z inicjatorów budowy cerkwi prawosławnej w Zyndranowej (1982–1985), współtwórca kwartalnika „Zahoroda” (1994–2004), inicjator Łemkowskiej Jesieni Poetyckiej (1993).
Publikował w tygodniku „Nasze Słowo”. Wydał wspomnienia Żytia Łemka (1999), współautor książki Łemky w borbi za swoju i ne swoju swobodu (2005).
Spoczywa na cmentarzu w Zyndranowej.

1991—1997
Wacław Szlanta (1950)
Василь Шлянта (1950)
Wacław Szlanta (1950)

Urodzony w Międzyrzeczu Wielkopolskim; syn Jana i Anastazji Szlanty z Łosia; grekokatolik. W 1956 r. wrócił do Łosia z rodzicami, którzy w 1947 r. zostali zesłani do woj. poznańskiego.
Studiował na Wydziale Mechanicznym Technologicznym Politechniki Śląskiej w Gliwicach (1971–1976), uzyskując tytuł magistra inżyniera mechanika. Dwukrotnie (1976, 1979) ukończył studia podyplomowe na Politechnice Śląskiej oraz na Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie (2004).
Pracę zawodową rozpoczął w 1976 r. w Zakładach Sprzętu Motoryzacyjnego POLMO w Gorlicach, 26 lat pracował jako nauczyciel w Zespole Szkół Zawodowych w Bieczu.
Członek Zjednoczenia Łemków w kole w Łosiu.
Przewodniczący ZŁ w latach 1991–1994 i 1994–1997.
Inicjator utworzenia muzealnej Zagrody Maziarskiej w Łosiu oraz realizacji filmu Oj, pojechał maziarz w świat.
Członek Zarządu Światowej Federacji Łemków (1993–1997).
Mieszka w Gorlicach.

1997—2000
Aleksander Maślej (1957)
Олександр Маслей (1957)
Aleksander Maślej (1957)

Urodzony w Obornikach Śląskich; syn Jana z Uhrynia i Jarosławy Szczambury z Jaszkowej; grekokatolik. Rodzice w 1947 r. zostali deportowani do Urazu w woj. wrocławskim. Absolwent Technikum Mechanicznego nr 1 we Wrocławiu.
W 1980 r. brał udział w strajkach na VII zajezdni autobusowej we Wrocławiu. W 1982 r. wrócił na Łemkowszczyznę — do Uścia Ruskiego.
W 1989 r. mąż zaufania „Solidarności” w komitecie wyborczym Zofii Kuratowskiej w wyborach do senatu RP. Starosta Łemkowskiej Watry w Żdyni w 1990 roku.
Współzałożyciel Zjednoczenia Łemków, jego przewodniczący w latach 1997–2000.
Prezydent Światowej Federacji Łemków (1991–1992).
Publikował w czasopismach „Watra”, „Nasze Słowo”, „Nad Buhom i Narwoju”. Autor książek Moja Łemkiwszczyna. Tryptych/Moja Łemkowszczyzna. Tryptyk (2007), Słońce we łzach wygnanych (2017), współautor wydań Łemkiwśke wesilla u zapysach XIX—poczatku XX stolittia (2004), Dwotyżnewyk ”Nasz Łemko”. Wybrana publicystyka (2004).
Mieszka w Warszawie.

2000—2014
Stefan Hładyk (1948—2020)
Штефан Гладик (1948—2020)
Stefan Hładyk (1948—2020)

Urodzony w Górecku w powiecie Strzelce Krajeńskie (dzisiejsze województwo lubuskie); syn Jana z Kunkowej oraz Marii z domu Kłapyk, wyznanie prawosławne. Jego rodzice w 1947 r. zostali deportowani do Górecka w Poznańskiem.
Absolwent Technikum Górniczego w Rybniku. Pracował jako sztygar w Wydziale Budowy Kopalń Przedsiębiorstwa Robót Górniczych w Rybniku (1967–1987).
Od 1971 r. członek katowickiego koła Ukraińskiego Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego.
W 1988 r. wrócił z rodziną na Łemkowszczyznę — do Bielanki.
Współzałożyciel Zjednoczenia Łemków w 1990 r.; w latach 2000–2014 przez 4 kadencje jego przewodniczący.
Wchodził do zarządu Światowej Federacji Łemków, zasiadał w Radzie Gminy Gorlice (1990–1994), Radzie Powiatu Gorlickiego (2002–2010); członek Komisji Wspólnej Mniejszości i Rządu przy MSWiA (2005–2014).
Nagrodzony m.in. Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (2005) oraz Orderem Księcia Jarosława Mądrego (2007).
Spoczywa na cmentarzu w Bielance.

2014—2016
Emil Hojsak (1977)
Еміль Гойсак (1977)
Emil Hojsak (1977)

Urodzony w Gorlicach; syn Piotra pochodzącego z Regietowa Wyżnego i Teodory Juszczak z Małastowa; grekokatolik.
Ojciec w 1947 r. deportowany do Osieka w woj. zielonogórskim, rodzina matki do Moskorzyna w woj. wrocławskim, na Łemkowszczyznę wrócili: matka w 1957 r., ojciec w latach 60.
Absolwent Wydziału Filologicznego Uniwersytetu Jagiellońskiego, kierunek filologia ukraińska.
Nauczyciel języka ukraińskiego z dialektem łemkowskim w szkołach powiatu gorlickiego (2002–2022).
Sekretarz ZŁ (2003–2014), przewodniczący ZŁ (2014–2016).
Wieloletni redaktor „Watry” — organu prasowego ZŁ.
Współorganizator ponad dwudziestu „Łemkowskich Watr” w Żdyni.
Tłumacz przysięgły języka ukraińskiego.
Mieszka w Gorlicach, gdzie prowadzi z żoną dziecięco-młodzieżowy zespół folklorystyczny „Łemkowski Pierścionek” działający przy Zjednoczeniu Łemków.

2016—2020
Stefan Kłapyk (1958)
Штефан Клапик (1958)
Stefan Kłapyk (1958)

Urodzony w Łosiu; syn Stefana i Elżbiety Hładyk pochodzących z Kunkowej; grekokatolik. Rodzice w 1947 r. deportowani zostali do Górecka w woj. poznańskim, na Łemkowszczyznę wrócili w 1956 r.
Absolwent Wydziału Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego, z wykształcenia politolog. Kilka lat prowadził własną działalność gospodarczą. Współzałożyciel Komitetu Łemkowskiego w 1989 r.
Zawodowo związany z Gminą Ropa, przewodniczący Rady Gminy (1993–1997), sekretarz gminy (1995–1999), dyrektor Centrum Usług Oświatowych w Ropie (2004–2024).
Pełnomocnik starosty gorlickiego ds. mniejszości narodowych (2003–2004).
Członek Zjednoczenia Łemków od 1990 r., przewodniczący w latach 2016–2020.
W ramach Zjednoczenia Łemków najwięcej uwagi poświęcał zwrotowi lasów łemkowskich.
Członek zarządu Światowej Federacji Łemków (2008–2022).
Mieszka w Łosiu.

od 2020
Grzegorz Trochanowski (1974)
Григорій Троханівский (1974)
Grzegorz Trochanowski (1974)

Urodzony w Szprotawie; syn Jana z Brunar Niżnych i Olgi Kaniuk pochodzącej z Wawrzki; grekokatolik.
Jego ojciec w 1947 r. został deportowany do Skoków w pobliżu Międzyrzecza, a matka do Dziećmiarowic koło Szprotawy.
Absolwent Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej we Wrocławiu oraz Wydziału Radia i Telewizji Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach.
Wykładowca Uniwersytetu Andrzeja Frycza Modrzewskiego w Krakowie.
Obecny zawód: producent telewizyjny i kierownik produkcji telewizyjnej.
Jako członek Zjednoczenia Łemków — kontynuując zaangażowanie ojca — od 1994 r. bierze udział w działalności społecznej na rzecz Łemków.
Współautor m.in. projektu Łemkowie to my realizowanego w latach 2022–2023.
Po raz pierwszy wybrany na przewodniczącego Zjednoczenia Łemków w 2020 r., następnie w 2022 oraz 2025 r.
Mieszka w Krakowie.