Oświadczenie Zarządu Głównego Zjednoczenia Łemków

Z ogromnym oburzeniem i głębokim niepokojem przyjęliśmy informacje dotyczące uroczystości, która odbyła się w starej oraz właśnie budowanej cerkwi prawosławnej w Gładyszowie, podczas której przedstawiciele stowarzyszenia Związek Kozaków w Polsce przekazali dzwon ozdobiony symboliką imperialnej Rosji.

Wydarzenie to miało charakter jawnej demonstracji rosyjskiej symboliki imperialnej i militarnej. Zdjęcia opublikowane w Internecie pokazują osoby ubrane w stroje stylizowane na imperialne mundury rosyjskie, a także ludzi noszących georgijewskie wstążki — symbol utożsamiany dziś jednoznacznie ze współczesnym rosyjskim imperializmem, agresją i wojną prowadzoną przeciwko narodowi ukraińskiemu oraz polityką zastraszania wolnych narodów Europy Środkowo-Wschodniej.

Dla wielu Łemków jest to sytuacja bolesna i nie do zaakceptowania. Łemkowszczyzna nie jest miejscem dla propagowania symboliki państwa, które przez stulecia było zaborcą, okupantem i narzędziem wynaradawiania narodów tej części Europy. Rosyjskie imperium przynosiło na nasze ziemie cierpienie, represje i podziały. Dziś, w czasie trwającej wojny rosyjsko-ukraińskiej, publiczne eksponowanie symboli rosyjskiego imperializmu jest szczególnie oburzające i moralnie niedopuszczalne.

Stanowczo podkreślamy, że nie można utożsamiać społeczności łemkowskiej z tego rodzaju działaniami i manifestacjami. Łemkowie nie chcą być wykorzystywani jako narzędzie do promowania prorosyjskich ideologii czy środowisk związanych z rosyjskim imperialnym myśleniem.

Szczególne oburzenie budzi fakt, że przez ostatnie lata podczas łemkowskich wydarzeń, w tym Watr, prowadzono zbiórki pieniędzy na budowę tej cerkwi, apelując do solidarności i wspólnotowości Łemków. Wielu ludzi wspierało tę inicjatywę w przekonaniu, że powstaje miejsce modlitwy i duchowej jedności. Tymczasem dziś przestrzeń ta została wykorzystana do organizacji wydarzenia o wyraźnym prorosyjskim i imperialnym charakterze.

Nie zgadzamy się na obecność organizacji i środowisk, które publicznie eksponują symbole utożsamiane ze współczesną agresją rosyjską. Nie zgadzamy się na normalizowanie rosyjskiej propagandy pod przykrywką religii czy tradycji. Nie zgadzamy się również na instrumentalne wykorzystywanie Łemków oraz historii Łemkowszczyzny do budowania narracji służących obcemu imperializmowi.

Dlatego wyrażamy stanowczy sprzeciw wobec działań duchownych i środowisk, które dopuściły do tej sytuacji. Oczekujemy jasnego odcięcia się od symboliki imperialnej Rosji oraz od organizacji promujących tego rodzaju przekaz.

My, Łemkowie, mówimy dziś wyraźnie: nie ma naszej zgody na prorosyjskie manifestacje na Łemkowszczyźnie. Nie ma zgody na gloryfikowanie symboli państwa prowadzącego brutalną wojnę i próbującego podporządkować sobie inne narody. Łemkowie stoją po stronie godności, wolności i prawa narodów do życia bez przemocy i imperialnej dominacji.

Zarząd Główny Zjednoczenia Łemków
Gorlice, 26.05.2026